हा त्रास काय आहे?
रुमॅटॉइड आर्थरायटिसमध्ये शरीराची प्रतिकारशक्ती स्वतःच्याच सांध्यांवर परिणाम करते. हात-पायांचे लहान सांधे, मनगट आणि गुडघे बहुधा दोन्ही बाजूंनी सुजतात. आयुर्वेदात याचे वर्णन 'आमवात' असे आहे. लवकर निदान आणि नियमित उपचार यांमुळे सांध्यांचे नुकसान टाळण्यास मदत होते.
सामान्य लक्षणे
- सकाळी एक तासापेक्षा जास्त जखडणे
- दोन्ही बाजूंच्या सांध्यांना सूज व वेदना
- बोटे, मनगट, गुडघे गरम व लालसर
- थकवा, भूक कमी होणे
सामान्य कारणे
- प्रतिकारशक्तीतील बिघाड (ऑटोइम्यून)
- आनुवंशिकता
- धूम्रपान
- आयुर्वेदानुसार अपचनातून तयार होणारा 'आम'
आमच्याकडील उपचार
तपासणीनंतर डॉक्टर यांपैकी आपल्या गरजेनुसार उपचार निवडतात.
- औषधोपचारमेरुपोषक व मज्जास्नायू पोषक आयुर्वेदिक औषधे; डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसारच.
- बस्ती चिकित्साअनुवासन (तेल) व निरूह (काढा) बस्ती; वाताच्या विकारांमध्ये प्रमुख उपचार.
- पंचकर्मवमन, विरेचन, बस्ती, नस्य व रक्तमोक्षण हे शोधन उपचार; प्रकृती, वय, बल आणि आजाराचे स्वरूप पाहून निवड.
- लेप व उपनाहवनस्पतींचा औषधी लेप किंवा पोटीस बांधणे.
- पथ्य, व्यायाम व योगआहार, दिनचर्या, व्यायाम आणि योगासनांविषयी वैयक्तिक मार्गदर्शन.
उपयुक्त तपासण्या: RA factor, Anti-CCP, ESR/CRP व सांध्यांचे X-ray
ही लक्षणे असल्यास तातडीने डॉक्टरांकडे जा
- ताप येऊन एखादा सांधा अचानक खूप सुजणे
- डोळे लाल होणे किंवा दम लागणे
रोजची काळजी
- दही, थंड व जड पदार्थ टाळा; पचायला हलका आहार घ्या
- चालू औषधे डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय बंद करू नका
- सांध्यांची हलकी हालचाल रोज ठेवा
ही माहिती जनजागृतीसाठी आहे; ती डॉक्टरांच्या प्रत्यक्ष तपासणीला पर्याय नाही.